Παλεύοντας με τα λιοντάρια.

Πώς διαφέρει το άγχος του επιχειρηματία από το τυπικό άγχος.

Τις προάλλες, έπεσε στην αντίληψή μου μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα μελέτη 2 ανθρωπολόγων, του Colin Shaw από το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης στην Ελβετία και του Daniel Longman από το Πανεπιστήμιο του Loughborough στη Μεγάλη Βρετανία. Η ουσία της μελέτης εστιάζει στο πώς η ταχεία βιομηχανοποίηση και οι δραστικές αλλαγές στο φυσικό περιβάλλον, τους τελευταίους αιώνες, ενδέχεται να υπερβαίνουν τα όρια προσαρμοστικής ικανότητας του ανθρώπινου είδους.

Με άλλα λόγια, όπως, γλαφυρά, αναφέρουν οι εκλεκτοί ανθρωπολόγοι, το σώμα του σύγχρονου ανθρώπου νομίζει ότι “παλεύει με το λιοντάρι” κάθε μέρα, κάτι που ποτέ δεν έκανε εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια πριν. Ενδιαφέρον!

Ωστόσο, αν ο σύγχρονος άνθρωπος παλεύει κάθε μέρα με το λιοντάρι, ο σύγχρονος επιχειρηματίας, παλεύει με μια αγέλη λιοντάρια, και όχι μόνο κάθε μέρα, αλλά και κάθε νύχτα. Δείτε περισσότερα για το πώς διαφέρει το άγχος του επιχειρηματία από το τυπικό άγχος, στο άρθρο μου αυτό, καθώς και το αν μπορεί να αποφευχθεί.

Δεν είναι 9 με 5, αλλά 24/7

Το άγχος του επιχειρηματία δεν χτυπά κάρτα στην Εργάνη! Δεν σταματά όταν σβήσουν τα φώτα του γραφείου, ούτε όταν τελειώσει η ημέρα. Δεν φεύγει όταν ο επιχειρηματίας φοράει τις πιτζάμες του, αλλά συνεχίζει να δουλεύει στο παρασκήνιο, ακόμη και στον ύπνο. Αν είσαι επιχειρηματίας, ξέρεις ότι το κινητό σου δεν μπορεί ποτέ να μπει σε flight mode, καθώς κάθε ειδοποίηση μπορεί να είναι μία ευκαιρία είτε (δυστυχώς συνηθέστερα) ένα πρόβλημα που πρέπει να λυθεί πριν το πρωί.

Δεν έχει σταθερό αντικείμενο

Εάν κάποιος αγχώνεται με τη μαγειρική, γνωρίζει τουλάχιστον την πηγή του άγχους του – λίγο περισσότερο αλάτι εδώ, λίγα μπαχαρικά εκεί, θα βρει τις λύσεις. Όμως, το άγχος στο επιχειρείν, δεν έχει μόνο ένα πρόσωπο. Μακάρι να ήταν μόνο τα deadline! Το επιχειρηματικό στρες αλλάζει συνεχώς μορφή: σήμερα το cash flow, αύριο ένας μεγάλος πελάτης που πάει να φύγει, μεθαύριο μια αλλαγή στη νομοθεσία (στην Ελλάδα ζούμε, ε;) πού φέρνει τα πάνω κάτω, κλπ. Μία Λερναία Ύδρα, που στομώνει το σπαθί και του πιο γενναίου επιχειρηματία.

Δεν έχει εκτόνωση, μόνο στρατηγική

Δυστυχώς, η γιόγκα δεν βοηθάει. Ο περίπατος γύρω από τα γραφεία της εταιρείας δεν αποφορτίζει. Το τσάι με σαφράν, κάρδαμο και ροδοπέταλα δεν ηρεμεί. Και η “απόδραση” το Σαββατοκύριακο απλά συσσωρεύει δουλειά για τη Δευτέρα. Στο επιχειρείν, η ένταση φεύγει μόνο μέσω των λύσεων και των αλλαγών: να αλλάξεις το μοντέλο σου, να αναδιοργανώσεις την ομάδα σου, να επενδύσεις, να περικόψεις, να προσλάβεις, να απολύσεις.

Δεν είναι δημιουργικό

Πολλές φορές, τα εγχειρίδια των business coaches έχουν τη λύση: μην αφήνεις το άγχος σου να σε παραλύει, μετάτρεψέ το σε δημιουργικό άγχος και καύσιμο για να προχωρήσεις μπροστά! Όμορφο στη θεωρία, σχεδόν ποιητικό. Δυστυχώς, τα πράγματα δεν λειτουργούν έτσι στην πράξη. Το άγχος του επιχειρηματία σπάνια γίνεται έμπνευση. Συνήθως γίνεται θόρυβος, ένας συνεχής βόμβος στο κεφάλι που μειώνει την καθαρότητα σκέψης, θολώνει την κρίση και καταναλώνει ενέργεια πριν καν ξεκινήσει η ημέρα.

Δεν αφορά μόνο τον επιχειρηματία

Ένα λάθος στην επιχείρηση ποτέ δεν είναι κάτι που προσπερνάς εύκολα λέγοντας “πάμε για άλλα!”. Το δικό σου σφάλμα μπορεί να επηρεάσει την ημέρα, αλλά και τη ζωή πολλών ανθρώπων, μέσα και γύρω από την επιχείρηση: εργαζόμενοι, συνεργάτες, προμηθευτές, όλοι άνθρωποι με οικογένειες. Κάθε απόφαση του επιχειρηματία είναι μία πέτρα στη λίμνη, με τους κυματισμούς να φτάνουν παντού. Είναι σίγουρα τιμητικό για τον entrepreneur να έχει τέτοια ευθύνη, αλλά συγχρόνως είναι και στρεσογόνο.

Δεν έχει οροφή

Δεν υπάρχει επιχειρηματίας που μπορεί να πει “πέτυχα και έφτασα εκεί που ήθελα” και να ηρεμήσει – εκτός αν πουλήσει. Η επιτυχία δεν φέρνει ηρεμία, αλλά νέο άγχος. Φέτος, σπάσαμε τα ρεκόρ EBITDA! Και τώρα; Ανοιχτήκαμε σε νέες αγορές; Και μετά; Στην επιχειρηματική αναρρίχηση, μόλις ανέβεις στον Όλυμπο, ακολουθούν οι Άλπεις, το Έβερεστ και στο τέλος, ο Όλυμπος στον πλανήτη Άρη (Olympus Mons) ύψους 22 χιλιομέτρων.

Μπορεί να αποφευχθεί;

Θέλετε τη σύντομη απάντηση ή τη μεγαλύτερη; Η σύντομη είναι “όχι”. Δεν μπορεί να αποφευχθεί, ούτε να εξαφανιστεί. Το επιχειρηματικό άγχος είναι πάντα δίπλα στον επιχειρηματία, θυμίζοντας μία εύθραυστη σχέση, όπως αυτή του θηριοδαμαστή με το λιοντάρι του. Μπορεί να το έχει εκπαιδεύσει, μπορεί να το έχει δαμάσει, μπορεί να ξέρει τα κόλπα του (και ενίοτε, να βάζει το κεφάλι του και στο στόμα του) αλλά ποτέ δεν το αφήνει από τα μάτια του. Γιατί κάθε στιγμή χαλάρωσης μπορεί να έχει οδυνηρές συνέπειες!

Ποιος είπε ότι το επιχειρείν είναι για όλους;